
SC Cambuur is drie jaar na de onverwachte degradatie weer terug in de Eredivisie. Ondertussen heeft de club het vreselijke, maar volledig versleten Cambuurstadion vervangen door een hypermoderne voetbaltempel, waar promotiespecialist Henk de Jong dinsdagavond zijn kunstje opnieuw bij FC Emmen heeft afgerond. Het Kooi Stadion is een prachtig, maar toch zeer waardevol visitekaartje. De promotie leidt dus tot euforie en tegelijkertijd tot opluchting.
Het is eigenlijk al maanden bekend dat Cambuur, net als ADO Den Haag, naar de Eredivisie zal gaan. Dagen voor de cruciale wedstrijd in Emmen zijn er nog achttien punten te scoren in de Keuken Kampioen Divisie, en Cambuur staat zeventien punten achter op de achtervolger Willem II.
Hoewel supporter Wouter Schollema zelfs in die situatie nog steeds twijfels heeft, is hij zich ervan bewust dat het eigenlijk niet meer kan misgaan. De littekens zijn ernstig, vooral die van de zekere promotie die in 2020 niet werd verleend vanwege het uitgebroken coronavirus en de daardoor stopgezet competitie. "Het blijft Cambuur, het kan altijd misgaan." Het is mogelijk dat er een raket uit Iran overvliegt. Met Cambuur heb ik al veel trauma's ervaren. Ik wil dat het zo snel mogelijk arriveert. Dat is wel de positie die we nu hebben: met vrienden hebben we discussies over welke wedstrijd de fijnste zou zijn om in te promoveren. Dat is natuurlijk een ongekend luxeprobleem. Het is dit seizoen, zo'n beetje voor het eerst, leuk om voor Cambuur te zijn.'
Schollema is van mening dat de bijdrage van De Jong daarin niet te onderschatten is. Hij is goed bekend met de trainer. De dag na het verlaten van Emmen viert hij zijn 38ste verjaardag, en een aanzienlijk deel van zijn leven was gewijd aan de voetbalclub uit zijn stad. Hij organiseert rondleidingen in het nieuwe stadion, heeft veel Cambuur-aanwinsten de basisprincipes van de Nederlandse taal bijgebracht en is daardoor goed op de hoogte van vrijwel alles wat er over Cambuur te leren valt. Schollema beschouwt de trainer als een held.Henk de Jong heeft recht op een standbeeld. Dit seizoen is hij actief met een compleet nieuw team. Je tekortschiet hem door hem enkel een mensenmanager te beschouwen. Het begon heel slecht, met een dramatische wedstrijd tegen FC Dordrecht, maar al heel snel had ik door dat het mooi kon worden, toen we volkomen onterecht wonnen van FC Eindhoven. ADO Den Haag en Cambuur steken er echt bovenuit. Henk heeft er een voetbalmachine van gemaakt.'
Het Kooi Stadion, dat medio 2024 werd voltooid, biedt ruimte aan 15.000 bezoekers. Cambuur ondervond in de eerste maanden nog problemen met gewennings: het onderkomen was bij de ingebruikname nog niet volledig klaar. Het is inmiddels een echt fort: dit seizoen heeft Cambuur er slechts één keer verloren. Schollema: "Het stadion heeft behoefte aan verhalen." Die wedstrijd van vorige week tegen Jong AZ verliep ook een rampzalig einde. Het DNA van Cambuur bevindt zich in het oude stadion, waar onze toekomst zich bevindt. We konden daar niet uitbreiden, omdat er betonrot was en er problemen met vergunningen waren. Schollema vertelt dat er bovendien ook het één en ander is meeverhuisd van het Cambuurplein naar de nieuwe locatie. 'Ja, het hert dat voor de ingang stond, en enkele lampen uit de lichtmasten, stoeltjes van de oosttribune. Het kan hier goed spoken, ik denk dat we een aanwinst zijn voor de Eredivisie. Qua stadion, qua jeugdopleiding, qua trainer, qua scouting én qua supporters.'
De kwestie moet nog even worden afgerond, en dat kon in Emmen plaatsvinden. Schollema herinnert zich nog goed dat de Oude Meerdijk dertien jaar geleden een cruciale rol speelde in de promotie. Veel fans van Cambuur reizen naar Emmen. Evenals in 2013 was dat destijds ook een cruciale uitwedstrijd voor promotie. Hoewel de kaartverkoop destijds niet mogelijk was, was er een actie bij een lokale supermarkt: bij een sixpack cola of sinas ontving je twee gratis kaartjes. Er zijn veel mensen uit Leeuwarden die die route hebben gereden. De tandartsen in Leeuwarden hebben die zomer waarschijnlijk te veel gewerkt met al die frisdrank. Ook anno 2026 is mondhygiëne een thema bij Cambuur: voor afzwaaiend algemeen directeur Ard de Graaf begint de promotiedag in de door velen gevreesde tandartsstoel. De Graaf kan geruststellend rapporteren over dat bezoekje. 'Ik ben er goed doorheen gekomen. Maar het spannendste van de dag komt vanavond nog. We hebben een grote kans om het af te maken. Promoveren is altijd bijzonder, maar het is het mooiste als je zelf op het veld staat', vindt De Graaf.
Hij merkte ook dat het huidige seizoen niet optimaal begon. "De voorbereiding verliep traag; we moesten wachten met het versterken totdat de spelers waren vertrokken." Dan is het al snel duidelijk dat het team goed samengesteld is. ADO-thuis was een proef met lakmoes. "Volgens de directeur waren we voetballend de mindere, maar we hebben toch gewonnen," terwijl hij zich kan verheugen op een team met goed gescoute talenten zoals Ismaël Baouf, Oscar Sjöstrand en Ichem Ferrah. Laatstgenoemde is gehuurd, Sjöstrand is al verkocht en ook Baouf gaat normaliter veel geld opleveren. 'Transferwaarde is enorm belangrijk geworden, ook al probeer je nog zoveel geld op andere manieren te verdienen. We hebben Milan Smit goed verkocht, zowel in eerste instantie als nu met de doorverkoop. Dat is goed voor Milan, goed voor Go Ahead Eagles en goed voor ons. Hetzelfde met Baouf, die nu bij de selectie van Marokko zit. Dat geeft zijn transferwaarde een boost.'
Dat is goed nieuws voor Cambuur. Het gebit van Ard de Graaf mag dan gaaf zijn, de financiële huishouding van zijn club bevat volgens de KNVB wél wat gaatjes. De club behaalde een Financial Rating System-score van 4 punten - het maximum is veertig en geen bvo scoorde lager dan de Leeuwarders. De verhuizing naar het Kooi Stadion heeft de club een smak geld gekost, de jongste jaarcijfers reppen van een schuldenpost van liefst 44 miljoen euro. De Graaf onderschrijft dat de situatie niet vrolijk stemt. 'We hebben een stadion gebouwd met een aardig bonnetje, en dat schoot nog omhoog vanwege allerlei toestanden in de wereld. De financiering ervoor loopt lang, over 25, 30 en 40 jaar. Dat zie je terug in de jaarlasten. We willen die terugdringen in dit fantastische stadion, dat ook gebouwd is voor de Eredivisie. Volgend seizoen zitten we vol, ook qua sponsors.' Ook dat had een kleine aanloop nodig in het Kooi Stadion. De supportersfaciliteiten kregen bij de verhuizing prioriteit. Lovenswaardig, maar vanuit commercieel oogpunt was het vrij onhandig dat de bobo's in de eerste maanden bijvoorbeeld naar buiten moesten om in 'festivaltoiletten' hun plasje te doen.
Het is opmerkelijk hoe soepel de overgang naar het nieuwe stadion is verlopen, ondanks kleine ongemakken zoals de aanvankelijk wat minder luxe sanitaire voorzieningen. Het is een kleine heimwee naar het Cambuurstadion, dat zeer geliefd is en een voorbeeld is van de clubcultuur. Hoe legt De Graaf dat uit? "We hebben het daadwerkelijk samen met onze fans ontwikkeld." Jong, oud, man, vrouw, mensen met een beperking. We hebben verschillende avonden doorgebracht met de architect: het is jullie woning, wat is jullie voorkeur? Zo bereiken we het bijzondere ontwerp. Steile tribunes en open hoeken. De ambiance is geweldig. Het vorige, dat iedereen ook opmerkte, had in 2024 weinig meer te maken met professioneel voetbal. Als je een frituurpan aanslingerde, ging het ten koste van de lichtmasten', schertst De Graaf, die dus uittreedt als algemeen directeur. 'Ik heb het elf jaar gedaan. Cambuur is een intensieve club, daar moet je zeven dagen per week alles in stoppen. Er is veel goed gegaan, en veel verkeerd, en ik vond het tijd om van de bok te stappen. Dat is goed voor de club, en voor mij. Als ik de club op een andere manier kan helpen, en iedereen dat ziet zitten, wil ik best een rol blijven spelen. Maar ik heb de rvc gezegd dat ze eerst een nieuwe algemeen directeur moeten vinden. Als ze me daar vragen over stellen, zal ik ze beantwoorden, maar ik ga niet over mijn eigen graf regeren.'
De Graaf geeft zijn opvolger in ieder geval een sportieve club in de lift. Maarten van Tuinen, de voorzitter van de supportersvereniging Kern van Cambuur, is het daar ook mee eens. Hij is al 25 jaar actief bij de organisatie en heeft daardoor ervaring op het gebied van promotiewedstrijden. Hoewel hij minder nerveus is dan de enigszins fatalistisch ingestelde Schollema, is de aard van een supporter van Cambuur nu eenmaal zoals deze is. "Je weet dat het zal komen, maar wanneer?" Afgelopen vrijdag was er zeker wat spanning, maar we moeten van Emmen kunnen winnen. Op dinsdagavond organiseren we een feest. "Maar goed, bij Cambuur gaat het altijd anders," lacht Van Tuinen.
Dit seizoen zal er echter verdacht veel gebeuren, precies zoals zijn supporters het graag zien. "Het voelde alsof het van bovenaf was opgesteld." Wanneer je gelooft in een hogere macht, kun je aannemen dat deze voor het eerst in het voordeel van Cambuur is. Afgelopen jaar was er een overgangsfase, waarin we opmerkelijk derde werden. "Nu komt alles samen," zei Van Tuinen over de sportieve vooruitgang. En wat betreft de financiële aspecten? Je hoeft de gewone voetbalsupporter niet te vragen of de aanstaande promotie economisch gezien een goede zaak is, maar Van Tuinen is toevallig werkzaam bij een bank en kan daar dus wel iets nuttigs over zeggen. 'Nou ja, uiteindelijk is de Eredivisie wel een must, maar het is niet alsof de club op omvallen staat. Je kan het vergelijken met een hypotheek zoals veel mensen die hebben. Die is wel erg hoog uitgevallen, maar zolang je aan je betalingsverplichtingen voldoet, is er weinig aan de hand. En iedereen, ook de mensen die nu lopen te zeuren, wist dat het niet anders kon. Dus ja: de solvabiliteit is niet top, maar bij promotie stijgen de inkomsten', aldus Van Tuinen. Alleen de uitzendrechten al gaan Cambuur miljoenen opleveren.
De eerste mogelijkheid om die gouden pot te veroveren, komt dus in Emmen. Alle andere bvo's in de drie noordelijke provincies en Overijssel zijn actief in de Eredivisie, waardoor het bezoek aan Drenthe, ondanks de afstand van honderd kilometer, toch de minst verre uitwedstrijd is. Bij aankomst is dat ook duidelijk: de hoofdtribune van De Oude Meerdijk is vanavond een enclave in Leeuwarden. Hoewel hun geel-blauwe shirts en sjaaltjes behoorlijk bedekt blijven, geeft hun onwennige gedartel veel aan. Ze wandelen rond alsof ze bijzonder in een andere supermarkt zijn aangekomen: de geuren en kleuren zijn op zich bekend, maar ze zijn nog op zoek naar hun plek. 'Als we eruitgeskopt worden, ja, dan worden we eruitgeskopt', verwoordt een man de houding in plat Liwwadders.
Enige zorgen waren er bij het zien van de basisopstelling: Cambuur miste liefst vijf basiskrachten. Ismaël Baouf (Marokko) en Oscar Sjöstrand (Zweden Onder-21) zijn op internationale missie, het drietal Nicky Souren, Rik Mulders en Remco Balk waren geschorst. Sjöstrand is voorin wel een potentieel gemis, de buitenspeler grossiert in goals en assists. En dan dat veld? Emmen - Cambuur is al drie keer afgelast vanwege de ondergrond aan De Oude Meerdijk, en het gras kan hier nog wel wat lentezon gebruiken. De onzekerheid duurt vanavond maar heel eventjes. Al na zes minuten blijkt Cambuur behalve Sjöstrand nog wel meer goede buitenspelers te hebben. Ichem Ferrah kanaliseert zijn innerlijke Arjen Robben, snijdt naar binnen en scoort via de binnenkant van de paal. Delirium in het uitvak, voorzichtig geklap op de hoofdtribune. Halverwege de eerste helft is die voorzichtigheid weg. Fabian Kvam heeft in twee minuten twee keer gescoord. De Noor kwam in de winterstop naar Nederland en kwam weinig aan bod. Hij luistert nu zijn basisdebuut op door de promotiewedstrijd vroegtijdig te beslissen.
Vanaf dat moment is het anderhalf uur lang aftellen geblazen: deze wedstrijd is afgelopen. Dat Romano Postema kort voor de pauze 1-3 scoort: een detail. De 1-4 van Ferrah is vooral interessant voor zijn eigen cijfers. Op de hoofdtribune worden er daadwerkelijk ideeën ontwikkeld voor een standbeeld van Henk de Jong. De man die voor de wedstrijd is gekomen, merkt op dat het wel laat kan zijn. 'De helft van die mensen heeft toch geen baan', wijst hij naar het uitvak. Er is zeker een vlag met UWV-hooligans te zien. Kort voor het eindsignaal neemt De Graaf zijn collega's van de directie in zijn armen. Wanneer Robin Hensgens echt affluit, gaat het gehele geel-blauwe team naar de hoek met supporters van Cambuur. Een emotionele De Jong wordt gejonast, aanvoerder Mark Diemers krijgt het promotieschild, iedereen mag ermee naar de supporters, die de buren uit Heerenveen alvast verwittigen van hun aanstaande komst.
De promotie is het resultaat van een combinatie van buitenlandse talenten en lokale jongens die indien nodig hun leven voor de club opofferen. Kian Visser en Toni Jonker zijn geboren in Leeuwarden en komen uit Camminghaburen en Wielenpôlle. Jonker betreedt de catacomben met een sigaar van een grootte die zelfs de gewone Latijns-Amerikaanse dictator als enigszins onhandig had ervaren. De Cubaanse joekel wordt gezamenlijk verspreid, terwijl Diemers een krat bier ziet en vraagt of er niets sterkers is. De Jong heeft blijvend nieuws voor zijn soldaten: de rest van de week zijn zij eveneens UWV-hooligans, en tot en met zondag hebben ze geen verplichtingen. Behalve Jort van der Sande dan, de Brabander realiseert zich, biertje in de hand, dat hij de volgende ochtend om negen uur met zijn voetbalschoenen op Schiphol moet staan. Interlands met Bonaire wachten op niemand.
'Wie kan dat zeggen, als Leeuwarder jongen promoveren met Cambuur?', verzucht de voldane Visser. 'Ik zat als supporter ook altijd op de tribune, thuis en uit. Prachtig om voor deze club te mogen voetballen', lacht de spits. Verdediger Jonker is zo mogelijk nog fanatieker: De Jong sprak ooit gekscherend zijn vrees uit dat hij weleens de eerste trainer kon worden die een speler zou moeten missen vanwege een stadionverbod. Jonker lacht bevestigend. 'Dat heeft niet altijd veel gescheeld. Ik heb de hele jeugd hier doorlopen, alles meegemaakt. Het kan niet beter dan met deze club promoveren. Ik kwam hier binnen op mijn achtste, nu ben ik twintig.' De overgang naar het professionele voetbal was iets moeilijker. Ik heb een prachtig pad gewandeld. Drie jaar in de jeugd bij Cambuur, waarna ik bij Harkemase Boys terechtkwam. De trainer heeft me daar het nodige vertrouwen gegeven, wat voor een spits van groot belang is. Ik was destijds niet in topvorm; mijn gewicht was 105 kilo. Nu is het 90. Ik heb een knop omgezet om uiteindelijk het professionele voetbal te bereiken. In mijn eerste jaar van promotie is er niets beter. Na een teleurstellende start hebben we ons bij elkaar gevoegd en wisten we na de winterstop dat we samen iets prachtigs konden creëren.
Henk de Jong gaat geduldig langs alle verslaggevers. Dit is niet nieuw voor hem: hij promoveerde al twee keer met de club van zijn hart, en ook nog eens met De Graafschap. Hij roept naast main man Pieter Kooi ook andere geldschieters op om gul te geven, bijvoorbeeld voor een deugdelijke trainingslocatie.
'We hebben nu goud in handen, maar dat moeten we vasthouden. Dat we nóóit meer degraderen. Maar we konden dit seizoen niet eens altijd ergens trainen. Dat kan in de Eredivisie echt niet, straks. Gelukkig is het stadion nu wél eigen, en af. De sponsors kunnen nu gewoon pissen, ja. Of de ploeg er klaar voor is? Nou ja: we gaan Ferrah, Baouf en Sjöstrand kwijtraken, die moeten we vervangen. Maar ja, dat moest vanavond ook. Ik heb bewust voor Leeuwarder jongens gekozen, die weten wat er gevraagd wordt. Toni is gewoon een hooligan. Maar die geeft z'n leven voor me, zo is 't wel', lacht De Jong over zijn basisdebutant. Als hij echt alle verslaggevers te woord heeft gestaan, verdwijnt hij weer in de spelonken van de Oude Meerdijk. Om een hoekje komt een angstaanjagend dronken Cambuur-sponsor. Als de club nog extra inkomsten zoekt: deze brave meneer weet op dit moment niet meer waar hij ja of nee op zegt. Het is de enige gemiste kans van de avond.
Fris gedoucht zet de geel-blauwe promotieselectie rond middernacht koers richting Leeuwarden voor een eindeloze nacht. In de resterende vijf wedstrijden kan de club nog jacht maken op de titel in de Eerste Divisie, maar de achterstand van vier punten op ADO is op dit moment geen punt van zorg. Daarvoor is de opluchting te groot. Na 2013 en 2021 is Cambuur ook in 2026 weer geslaagd in de bestorming van het Nederlandse voetbalwalhalla. Verschil: de club heeft deze keer een onderkomen waarin structureel Eredivisie gespeeld kan - maar eigenlijk ook móét - worden. Cambuur heeft gegokt en, vooralsnog, gewonnen.
Bron: VI PRO